Kolon Kanseri ve Hastalıkları

Kolon Kanseri ve Hastalıkları
Kolon Kanseri ve Hastalıkları
Bu içeriği diğer dillerde görüntüle:

GENEL BİLGİLER

Bağırsak, mide ile anüs arasında kalan kısma denmektedir. İnsanlarda kalın bağırsak ve ince bağırsak olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır. İnce bağırsaklarda, emilim ve sindirim işlevi gerçekleşmektedir. Buradaki besinler, küçük moleküllere ayrılarak, bağırsağın iç yüzeyi tarafından emilir ve kana karışır.

Kalın bağırsak temel olarak vücutta suyun emilmesini sağlar. Günlük emdiği su miktarı 0,5-1,5 Litre arasındadır. Suyun dışında glikoz, inorganik tuzlar ve yağ asitleri buradan emilir. Dışkının katılığı burada ayarlanır. Dışkıda sindirilmemiş besinler, safra, ölü bağırsak hücreleri ve kalın bağırsak mukusu bulunmaktadır.

KALIN BAĞIRSAK HASTALIKLARININ BELİRTİLERİ

Karın ağrısı (hafif ve geçici olabildiği gibi, sürekli ve şiddetli de olabilir), kanlı mukuslu dışkılama (büyük abdestinde kan ve sümüksü akıntı olması), Barsak alışkanlıklarında değişiklikler (Kabızlık ve ishal atakları olması), bulantı, kusma, halsizlik, kansızlık, büyük abdestin normalden ince gelmesi gibi belirtiler kalın bağırsak hastalığı belirtilerindendir. Bu belirtiler iyi huylu hastalıklarda olabileceği gibi kanserin de habercisi olabilir. Bu nedenle doktor muayenesi çok önemli ve gereklidir.

MUAYENE VE TANI

Kalın barsağın hastalıklarında önce fizik muayene yapılır. Muayenede karında kitle olup olmadığı, barsak seslerinde artış veya azalma, makat bölümünün muayenesi yapılır. Sadece bu muayene ile bile birçok hastalık ile ilgili ön bilgi edinilir ve tanı koymak için hangi kan tahlillerinin ve filmlerin istenmesi gerektiği belirlenir.

Tanı için en önemli yöntemlerden biri de “Kolonoskopi” dir. Hiçbir risk faktörü olmayan hastalarda bile Dünya Sağlık Örgütü 50 yaşın üzerindeki herkese tarama amaçlı kolonoskopi ve daha sonra belli aralıklarla tekrarını önermektedir. Eğer ailede barsak kanseri gibi risk faktörleri varsa taramaya çok daha erken yaşlarda başlanmalıdır.

Kolonoskopi ile kalın bağırsağın tümü görülür ve içerde bir sorun olup olmadığı saptanır.

Kolonoskopi sırasında bir patoloji (lezyon, polip, tümör gibi) ile karşılaşılırsa biyopsi yapmak mümkündür. Hatta çoğu polip kolonoskopi ile ameliyata gerek kalmadan tamamen çıkarılıp tedavi edilebilir. Böylece teşhis konur ve buna yönelik tedavi zaman kaybetmeden başlar.

Yine tanı amaçlı gerektiğinde röntgen filmleri, tomografi, ultrason gibi yöntemler kullanılabilir. Burada hiç bir tetkik diğerinin yerini tutmaz. Hangi durumda hangi tetkiklerin isteneceğine hekim hastanın durumuna göre karar verir.

KALIN BAĞIRSAĞIN İYİ HUYLU HASTALIKLARI VE TEDAVİLERİ

İltihabi barsak hastalığı (ülseratif kolit): Öncelikle ilaçla tedavi ve diyet denenir. İleri dönemde ve kanser riski yüksek hastalarda cerrahi gerekir.

Cepleşme (divertikül): Kalın barsakta dışa doğru oluşan çepleşmelerdir. Genellikle ileri yaşlarda daha sık görülür. Kabızlık daha sık görülmelerine neden olur. sıklıkla bir şikayete neden olmazlar. Fakat iltihaplanıp ciddi enfeksiyonlara, karın içi apselere ve barsak delinmelerine neden olabilirler. Hatta etraftaki organlara bile hasar verebilirler. Hafif durumlarda antibiyotik tedavisi yeterli olabilirken sıklıkla hastalık daha da şiddetlenebilir. Dolayısıyla bu tip hastalarda cerrahi gerekir. İlgili bölüm çıkartılır.

Polipler: Polipler mide, ince bağırsak ve kalın bağırsaktan kaynaklanan ve organın iç yüzeyine doğru büyüyen ve milimetrik ölçülerden, santimetre ile ifade edilen ölçülere ulaşabilen kitlelerdir. Kalın bağırsağın en sık rastlanılan tümörleridir. Poliplerin çoğu iyi huylu olmasına karşın bazılarında ise özellikle çaplarının büyümesi ve genetik değişikliğe uğraması ile beraber kalın bağırsak kanseri gelişimi görülmektedir. Erken dönemde yakalamak için kolonoskopi yapılması gerekir. Kolonoskopi ile polipleri tümüyle çıkartmak mümkün olabilir, bu durumda ameliyata gerek kalmaz. Bağırsak kanseri olgularının % 90’ının adenomatöz tipte kalın bağırsak poliplerinden kaynaklandığı bilinmektedir ve bu nedenle, bağırsak poliplerinin kolonoskopi ile tespit edilmesi, histolojik tanısı ve sonraki dönemlerde takibi çok önemli bir konudur.

Anal fistül: Ayrıca anlatılmıştır.

Anal fissür: Ayrıca anlatılmıştır.

Hemoroid: Ayrıca anlatılmıştır.

Bu hastalıkların belirtileri farklı olup tedavileri de farklılık gösterir.

KALIN BAĞIRSAK KANSERİ VE TEDAVİSİ

Kalın bağırsak kanserinin belirtileri

Dışkıda kan görülmesi: Dışkı parlak kırmızı veya koyu siyah renk alabilir. Hastaların % 35-60’ında gözle görülebilen kan ve diğerlerinde ise dışkı tetkiki ile belirlenebilen gizli kan mevcuttur.

Karın ağrısı: Hastaların % 30 oranında kramp tarzında aralıklı gelen karın ağrısı belirtisi mevcuttur.

Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik: Hastaların yaklaşık % 20-25’inde bir haftadan uzun süren kabızlık ve ishal dönemleri yada dışkı çapının incelmesi gibi farklılıklar olabilir.

Zayıflama: Hastaların % 10-15’inde nedeni açıklanamayan kilo kaybı olur, sıklıkla toplam ağırlığın % 10’u kadar eksilme söz konusudur.

Kansızlık: % 10-15 Oranında görülür. Nedeni açıklanamayan bir şekilde demir eksikliği, merdiven çıkma ve yokuş çıkma ile kolayca nefes nefese kalma ve halsizlik gibi belirtiler görülür.

Bağırsak tıkanıklığı: Hastaların yaklaşık % 10’unda büyüyen tümörün, bağırsak geçişini engellemesi nedeni ile bağırsak düğümlenmesi oluşur. Bu durumla karşılaşıldığında uygun olgularda kolonoskopi yolu ile geçici olarak şemsiye şeklinde bir ”stent” yerleştirilerek veya ameliyat ile düzeltilebilir.

Makatta ağrı: % 4-6 Oranında rastlanır.

Dışkının tam olarak boşalamaması

Yakınma yok: Hastaların yaklaşık % 3’ünde hiçbir yakınma yoktur ve kolonoskopi gibi tetkikler sırasında rastlantısal olarak belirlenir.

Kalın bağırsak kanseri nasıl teşhis edilir?

  • Makat muayenesi
  • Dışkıda gizli kan testi
  • Anoskopi: Sadece makat kanalının ışıklı bir aletle incelenmesi
  • Rektoskopi (proktoskopi): kalın bağırsağın rektum adı verilen son kısmının endoskop adı verilen ışıklı (metal veya yumuşak ya da fleksibıl) bir aletle incelenmesidir.
  • Sigmoidoskopi: Kalın bağırsağın sadece makata yakın olan sol yarısının endoskop adı verilen yumuşak yada kıvrılabilir (fleksibıl) ışıklı bir aletle incelenmesidir.
  • Kolonoskopi: Kalın bağırsağın tamamının endoskop adı verilen yumuşak yada fleksibıl ışıklı bir aletle incelenmesidir.
  • İlaçlı kalın bağırsak filmi: Bağırsak grafisi, bağırsak röntgeni, kolon grafisi, lavman opaklı kolon grafisi
  • Sanal kolonoskopi: Bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme ile araştırma
  • Bilgisayarlı tomografi: Bağırsak (kolon) kanseri ve rektum kanseri evrelendirilmesinde yaygın olarak kullanılır.
  • Kan testleri: Tümör marker ile araştırma (CEA, Ca 19-9)
  • PET/CT: Kanserin diğer organlara yayılımını araştırmak ve bağırsak kanserli hastaların nüks açısından takibinde kullanılır

Cerrahi – Laparoskopik Kolektomi (Kapalı Kalın Barsak Ameliyatı)

Kalın bağırsak kanserlerinde cerrahi son derece etkilidir. Kanserin bağırsağın neresine yerleştiğine ve evresine göre cerrahi planlanır. Günümüzde kapalı (laparoskopik yöntemle) ameliyatla tedavi yapılmaktadır. Hem yeterli tedaviyi sağladığı gibi daha az ağrı, daha çabuk ayağa kalkma ve taburcu olmayı sağlamaktadır. Ayrıca yine laparoskopik kolon ameliyatlarından sonra enfeksiyon ve yara yeri fıtığı çok daha az oranda rastlanmaktadır. Bu sayede eğer ameliyat sonrası kemoterapi yada radyoterapi alacaksa da erkenden tedaviye başlanabilir. İşlemin başarısı cerrahın tecrübesi ile doğrudan orantılıdır. Tecrübe artıkça sonuçların iyileştiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Sonuç olarak kalın barsak kanserlerinin tedavisi kapalı yöntemle son derece etkin ve konforlu bir şekilde uygulanmaktadır.

WhatsApp Danışma Hattı